Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Proximity Efekti

tarihinde yayınlandı

Skin efekti açıklanırken iletkenin kendisinden geçen akımın oluşturduğu alan içinde kalması sonucu iletkenden geçen akımın kesite düzgün olarak dağılmadığı ve bunun sonucu iletken direncinin yükseldiği belirtilmiş idi.Çok fazlı yan yana giden iletkenlerde, her bir iletken kendisinin oluşturduğu alan içinde kalacağı gibi komşu iletkenlerin ortaya çıkardığı alanlardan da etkilenecektir. Bunun sonucu her bir iletkenin kendi skin efektiyle artan direnci, komşu skin efekt etkisiyle ikinci bir defa artacaktır. Bu oluşum Proximity efekt […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Skin Efekti (Deri Etkisi)

tarihinde yayınlandı

Bir iletkenden geçen bir doğru akım, geçtiği iletkenin kesitine düzgün bir biçimde dağılır. Tüm iletken boyunca tüm kesit üzerinde akım yoğunluğu (S) aynıdır. Akım geçiren bu iletken çevresinde, merkezi iletken olan manyetik alan daireleri oluşturur. İletkenin merkezinde de bu manyetik alan mevcuttur. Bu nedenle iletkenin tam ortasından geçen elektronlar, dıştakilere değinle daha çok manyetik alan dairesi tarafından çevrilmiştir. Bir iletkenden alternatif akım geçiyorsa, akım iletken kesiti üzerine düzenli dağılmaz. Değişken […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Özendüksiyon Nedir

tarihinde yayınlandı

Özendüksiyon Üzerinde 1200 sargı bulunan ve kapalı bir demir göbeği olan bir bobin 2 V’luk bir kaynağa bağlanmıştır(Şekil-1). Bu bobine paralel olarak devrede ateşleme gerilimi 90 V olan bir neon lamba durmaktadır. Şalter ile devre kapatılıp açılır. Devre açılması anında neon lambanın kısa bir süre parladığı izlenmiştir. Neon lambanın parıldaması, bobin üzerinde yüksek bir gerilim oluştuğunun kanıtıdır. Akım devresinin açılması anında bobinin manyetik alanı küçülerek ortadan kalkar ve alan çizgileri çekilerek […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Fuko Akımları

tarihinde yayınlandı

Fuko Akımları Şekil-1’de sarkaç şeklinde alüminyum bir levha kuvvetli bir elektromıknatısın kutupları arasında sallanmaktadır. Elektromıknatıs bobinlerinden elektrik akımı geçirildiğinde alüminyum sarkacın birden bire durduğu izlenecektir. Elektromıknatıs çalışırken sallanan alüminyum sarkaç elektromıknatısın manyetik alanı içine girdiğinde, üzerinde bir gerilim endüklenir. Alüminyum levha sanki kısa devre edilmiş bir iletken tel gibi düşünülürse, endüksiyon gerilimi nedeniyle oluşan çok kuvvetli akım bu iletken içinde dolaşır. Ancak gerçekte bu bir levha olduğu için akımın yönü […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Transformatör Prensibi

tarihinde yayınlandı

Şekil-1’de görüldüğü gibi  her biri aynı sargı sayısında (örneğin 600’er sargı) iki bobin yan yana konulmuştur. Birinci bobin ayarlı bir direnç (reosta) üzerinden bir akümülatörün kutuplarına bağlanmıştır. İkinci bobinin uçları “O” taksimatı skala ortasında bulunan bir milivoltmetrenin kutuplarına bağlıdır. Ayarlı reosta ile akım yükseltildiğinde ikinci bobine bağlı voltmetre ibresinin saptığı, akım sabit kaldığında ibrenin sıfıra döndüğü ve akım küçültüldüğünde ibrenin ters yöne saptığı gözlenmiştir. Akım geçiren birinci bobinde bir manyetik alan […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Lenz Kuralı

tarihinde yayınlandı

Bir bisiklet dinamosu önce boşta çevirip sonra kutupları arasına bir lamba bağlanırsa, dönmenin zorlaştığı ve lambanın dinamoya bir fren gibi etki yaptığı anlaşılır. Bu oluşumun (Lenz Kuralı) nedeni şekil-1’den yararlanarak şöyle açıklanabilir. Şekilde dinamo bobininin sadece bir iletkeni hareket halinde simgelenmiştir. Soldaki ilk şekilde hareketli iletken içinde bir gerilim endüklenir. Ortadaki şekilde bu iletkenin uçları birleştirilmiş ve üzerinden bir akım geçmektedir. Geçen akım sonucu iletken çevresinde bir manyetik alan oluşur. […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Jeneratör Prensibi

tarihinde yayınlandı

Şekil-1’de görüldüğü gibi at nalı bir mıknatısa dik olarak alüminyum bir boru asılmıştır. Borunun askılandığı metal şeritler her iki ucundan bir milivoltmetrenin kutuplarına bağlanıp, boru şekilde görüldüğü gibi alan çizgilerine dik olarak hareket ettirildiğinde, voltmetre ibresinde bir yöne doğru bir sapma görülecektir. Aynı boru alan çizgileri yönünde hareket ettirildiğinde voltmetre ibresinde hiç bir sapmanın olmadığı izlenecektir. Manyetik alan içinde bir iletken alan çizgilerini <<kesecek>> şekilde hareket ederse, bu hareket anında […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Manyetik Alan İçinde Akım Geçiren Bobin

tarihinde yayınlandı

Şekil-1’de görüldüğü gibi bir iletken tel bobin haline getirilip, atnalı bir mıknatısın kutupları arasına asılmıştır. Devreden bir akım geçirilirse, bobinin döndüğü görülecektir. İletken üzerinden geçen akımın yönü ya da mıknatısın kutupları çevrildiğinde, bu dönü hareketinin aksi yöne doğru oluştuğu izlenecektir. Bobinin bu değin bir dönme hareketi şekil-2’de alan çizgileri gösterilmek suretiyle daha kolay anlaşılabilir. Ancak daha önce elektrik akımının manyetik etkisi  yazımızda bahsettiğimiz üzerinden akım geçiren bobinin oluşturduğu manyetik alanın […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Manyetik Alan İçinde Akım Geçiren İletken

tarihinde yayınlandı

Şekil-1’de atnalı şeklindeki bir mıknatısın kutupları arasında her iki ucu metal bantlarla asılmış bir alüminyum çubuk bulunmaktadır. Metal bantlar ayarlı bir doğru akım kaynağının kutuplarına bağlanıp şekilde görülen yönde bir akım geçirildiğinde, alüminyum çubuğun dışarı doğru itildiği görülür. Aynı deney akım yönü değiştirilmek suretiyle tekrarlandığında alüminyum çubuğun bu kez içeri çekildiği gözlenir. Alüminyum manyetik metal sınıfından olmamasına rağmen, mıknatıs alanından bu kadar etkilenmesi üzerinden geçen elektrik akımının bir sonucudur. Elektrik […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Kendiliğinden Devre Bağlayan Otomatik Sigorta

tarihinde yayınlandı

Kendiliğinden devre bağlayan otomatik sigorta en önemli özelliği isminden de anlayabileceğiniz gibi kısa devre olmadığı sürece kendi kendine devre bağlayabilmesidir. Sigorta: kısa devre kontrol devresi, uyarı devresi, zamanlama devresi, senkronizatör ve kontaktör olmak üzere 5 ana devreden oluşmuştur. Kontaktörün dışındaki bütün devrelerde elektronik elemanlar (transistör, diyot, thyristor vb.) kullanılmıştır. Uyarı devresi herhangi bir aşırı akım halinde senkronizatör üzerinden kontaktörü çalıştırır ve ana akım devresini kestirir. Bu anda aynı senkronizatör zamanlama […]