Devreler

Devre Çözümü için Kavramlar

tarihinde yayınlandı

Gerilim Kaynağı İdeal bir devre modelinde gerilim kaynağının uçları arasındaki gerilim sabit olup verdiği akımın miktarına bağlı değildir. Bu nedenle ideal bir gerilim kaynağının uçlarına sıfır direnç bağlanırsa; yani, uçlar kısa devre yapılırsa kaynaktan geçen akım ve dolayısıyla güç sonsuz olur. Hakiki bir gerilim kaynağının modeli, ideal gerilim kaynağı ile buna seri bağlı ideal dirençtir (şekil-1). Hakiki gerilim kaynakları, ancak az akım çekildiği zaman ideal biçime yaklaşır. Akım Kaynağı İdeal […]

Devreler

Akım-Gerilim Ölçümüyle Direncin Saptanması

tarihinde yayınlandı

Endirekt direnç ölçümü iki devre türü ile olanaklıdır. Gerilim hata devresinde (Şekil-1, solda) ampermetre devreden geçen gerçek akımı, voltmetre ise hem ampermetre hem de direnç üzerinde düşen gerilimlerin toplamını gösterir. Bu nedenle ohm yasasına göre direncin saptanmasında ampermetrenin iç direnci (RAi) biliniyorsa, hesaplanan direnç değeri düzeltilebilir. R direncinin gerçek değeri, ampermetrenin iç direnci (RAi) kadar, hesaplanan dirençten küçüktür. R = U/I – RAi R direnci, ampermetrenin iç direncinden (RAi) çok […]

Devreler

Ampermetrelerde Ölçme Sahasının Genişletilmesi

tarihinde yayınlandı

Ampermetrelerde ölçme sahasının genişletilmesi için bir şönt direnci (Rp) paralel bağlanır (Şekil-1). Şönt direnç, ampermetrenin ihtiyaç duyduğu akımın üstündeki fazla akımı (Ip) akıtacak biçimde hesaplanır. Ip akımı ile ampermetrenin tam sapması için ihtiyaç duyduğu Ii akımının toplamı ölçülecek akıma eşittir. Akım ölçme anında, şönt dirençte ve ampermetrede aynı terminal gerilimi U bulunur. Rp= U / (I- Ii) Ampermetrenin içdirenci bilindiği taktirde: Rp = (Ri . Ii) / (I – Ii) […]

Devreler

Bileşik Devre

tarihinde yayınlandı

Bileşik devre en azından üç dirençten oluşur. Bu üç direnç iki uçlu bir devreye iki türde bağlanabilir (Şekil-1). Birinci tür bağlamada: R1 direnci ile R2 direnci paralel ve bu paralel devreye R3 direnci seri. İkinci tür bağlamada: R1 direnci ile R2 direnci seri ve bu seri devreye R3 paralel. Gerilim Bölücü Voltaj bölücü diye de anılan gerilim bölücü seri bağlı en az iki dirençten oluşur(Şekil-2). R1 ve R2 dirençlerinden oluşmuş […]

Devreler

Paralel Devre

tarihinde yayınlandı

Bir akım devresi içinde yan yana bağlanmış dirençler ve her türlü elektrik aygıtları bir paralel devre oluşturur. Paralel Devre Kuralları Şekil-1′ de görüldüğü gibi üç akkor lamba ve bunlara paralel üç voltmetre bir akümülatörün kutuplarına paralel bağlanmıştır. Şalter kapatılıp devreden akım geçtiğinde bütün voltmetrelerin aynı değeri gösterdikleri izlenecektir. Bir akım devresinde birbirine paralel bağlanmış dirençlerin uçlarında aynı gerilim bulunur. Paralel devre yardımıyla aynı zamanda bir çok elektrik aygıtı birbirine bağlı […]

Devreler

Voltmetrelerde Ölçme Sahasının Genişletilmesi

tarihinde yayınlandı

Bir voltmetre skalasında gösterilen son taksimat değeri, o voltmetrenin ölçeceği en büyük gerilimi gösterir. Daha büyük değerdeki gerillimlerin ölçülebilmesi için ölçme sahasının genişletilmesi zorunludur. Bu amaç için döner bobinli ölçü aletlerine bir ön direnç konulur. Ölçü aletine düşecek düğüm gerilimi (Ui) o ölçü skalasının son değerine eşit olmalıdır. Artık kalan Uv gerilimi ön direnç üzerine düşürülecek şekilde ön direnç hesaplanabilir. Ancak bu hesap işlemi için o ölçü aletinin tam skala […]

Devreler

İletkenlerde Gerilim Düşmesi

tarihinde yayınlandı

Şekilde görüldüğü gibi bir lamba devresine bir akümülatörden 20 metre uzunluğunda ve 0,6 mm çapında bir kablo çekilmiştir. Akım devresi şalter ile kapatılıp lamba yakıldığında, önce akü kutupları arasında; sonra lamba uçları arasında gerilimler ölçülmüştür. Yapılan karşılaştırmada lambada bulunan gerilimin, akü geriliminden küçük olduğu saptanmıştır. İletkenlerin de kendine özgü biçimde bir direnci olduğu kuşkusuzdur. Böyle bir devrede lamba ve iletkenler birbirine seri bağlıdır. Devreye akü tarafından uygulanan gerilim gidiş iletkeninde, […]

Devreler

Ön Dirençler

tarihinde yayınlandı

Bir elektriksel tüketiciye anma geriliminin üzerinde bir gerilimin uygulanması zorunlu ise bu tüketiciden önce devreye seri olarak bir direncin sokulması gereklidir. Bu tür dirençler ön direnç olarak anılır. Ön dirençler , uygulanan gerilimin fazlası bu direnç üzerinde düşecek şekilde hesaplanırlar. Ancak ön direnç tüketicinin akım çekişine dayanacak güçte olmalıdır. Aksi halde direncin yanması her an söz konusu olur. Örnek: Bir ark lambasının tam yanması için gerekli gerilim UL = 32V ve akımı […]

Devreler

Seri Devre

tarihinde yayınlandı

Bir akım devresi içinde arka arkaya bağlanmış dirençler, lambalar motorlar ve sigortalar bir seri devre oluşturur. Seri Devre Kuralları Şekil-1’de görüldüğü gibi iki akkor lamba ve 3 ampermetre akım devresine arka arkaya bağlanmıştır. Devreden akım geçtiğinde bütün ampermetrelerin aynı değeri gösterdikleri izlenecektir. Akım, seri bir devrede kollara ayrılmadığı için akım devresinin her yerinde aynı değerdedir. Seri bir devreden geçen akım, bu devrenin her yerinde aynı değerdedir. Şekil-2’de görüldüğü gibi iki […]

Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Proximity Efekti

tarihinde yayınlandı

Skin efekti açıklanırken iletkenin kendisinden geçen akımın oluşturduğu alan içinde kalması sonucu iletkenden geçen akımın kesite düzgün olarak dağılmadığı ve bunun sonucu iletken direncinin yükseldiği belirtilmiş idi.Çok fazlı yan yana giden iletkenlerde, her bir iletken kendisinin oluşturduğu alan içinde kalacağı gibi komşu iletkenlerin ortaya çıkardığı alanlardan da etkilenecektir. Bunun sonucu her bir iletkenin kendi skin efektiyle artan direnci, komşu skin efekt etkisiyle ikinci bir defa artacaktır. Bu oluşum Proximity efekt […]