Devreler

Akım-Gerilim Ölçümüyle Direncin Saptanması

Endirekt direnç ölçümü iki devre türü ile olanaklıdır.

Gerilim hata devresinde (Şekil-1, solda) ampermetre devreden geçen gerçek akımı, voltmetre ise hem ampermetre hem de direnç üzerinde düşen gerilimlerin toplamını gösterir.

endirekt direnç ölçümü ile devreler
Şekil-1: Endirekt direnç ölçümü ile devreler

Bu nedenle ohm yasasına göre direncin saptanmasında ampermetrenin iç direnci (RAi) biliniyorsa, hesaplanan direnç değeri düzeltilebilir. R direncinin gerçek değeri, ampermetrenin iç direnci (RAi) kadar, hesaplanan dirençten küçüktür.

R = U/I – RAi

R direnci, ampermetrenin iç direncinden (RAi) çok büyükse, ampermetrenin iç direnci göz önüne alınmaz.

Gerilim hata devresi, düzeltme yapılmaksızın, büyük değerli dirençlerin hesaplanmasına yatkındır.

Akım hata devresinde (Şekil-1, sağda), voltmetre direnç üzerinde düşen gerçek gerilimi; ampermetre ise hem voltmetre, hem de direnç üzerinden geçen akımların toplamını gösterir. Bu nedenle ohm yasasına göre direncin saptanmasında, voltmetreden geçen akım oranında hataya düşülür. Voltmetrenin iç direnci (Rvi) biliniyorsa, hesaplanan direnç değeri düzeltilebilir. Voltmetreden geçen akımın değeri:

Iv = U/Rvi   ’dir.

R direncinden geçen akımın değeri ölçülen akım değerinden Iv değeri kadar küçüktür. Bu nedenle:

R = U / (I-Iv)

Voltmetreden geçen akım R direncinden geçen akıma göre çok küçükse, voltmetreden geçen akım göz önüne alınmaz. Yani R direnci, voltmetre iç direncinden çok küçük ise  voltmetreden geçen akım hesaba katılmaz.

Akım hata devresi, düzeltme yapılmaksızın, küçük değerli dirençlerin hesaplanmasına yatkındır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.