Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Elektromanyetik Röle Nedir

elektromanyetik röle çalışma şekli

Elektromanyetik röle, bir bobin ile kontakları olan ve en fazla üç devre durumunu alabilen bir şalter elemanıdır. Bobini üzerinden akım geçtiğinde, ayrı bir akım devresini açması ya da kapaması en önemli belirtisidir.

Röleler en çok haberleşme tekniğinde ve telefon santrallerinde kullanılmakta, sinyal ve zayıf akım devrelerinin açılıp kapanmasında uzaktan-şalter olarak görev yapmaktadırlar. Binlercesi bir arada büyük santral blokları oluşturur. Bir röleye uyarı akımının verilmesiyle, akım devreleri açılabilir, kapanabilir ve transfer edilebilir. Uyarı akımının kesilmesiyle kontaklar ilk konumuna otomatik olarak geri dönerler.elektromanyetik röle yapısı

En basit bir röle demir çekirdekli bir bobin, yay ve yumuşak demir bir paletten oluşmuştur. Palet bir ucundan askılı ya da menteşelidir. Röle bobininden akım geçtiğinde palet çekilir ve palet kontakları hareket ettirilerek diğer bir akım devresini bağlar. Röle bobininden geçen akım kesildiğinde yay kuvveti ile palet demir çekirdekten ayrılır ve akım devresi kesilir. Bir rölede birçok kontak bulunabilir ancak bütün kontaklar aynı palet üzerinden kuplelidir. Yaylı röleler yapılarına göre yuvarlak ve yassı röle olmak üzere sınıflandırılmaktadır. Röle paletinin demir çekirdek ile birleşme yeri 0,1-0,5 mm kalınlığında bir plastik band ya da manyetik olmayan bir metal ile (örneğin pirinç) kaplanmıştır. Böylece röle çalışırken palet ile demir çekirdek arasında oluşturulmuş aralık, remanens etkisi ile paletin demir çekirdeği akım kesildikten sonra yapışıp kalmasını engellemektedir. Röleler şemalarda daima boş (çalışmaz) durumda gösterilirler.

Kutupsuz röleler

Kutupsuz rölelerde bobin demir çekirdeği ve palet yumuşak demirdendir. Bu rölelerde uyarı akımının yönü, çalışmaya etkimez. Yani röle bobininden geçen akımın yönü, gerilim kaynağının kutupları değiştirilmek suretiyle çevrildiğinde paletin demir çekirdek tarafından çekilmesinde bir değişiklik oluşmamaktadır.

Kutuplu röleler

Bu röleler kesinlikle uyarı akımının yönüne bağlı olarak çalışırlar. Kutuplu rölelerde bir elektromıknatısın etkisiyle bir sürekli mıknatısın etkisi birleştirilmiştir.

Sürekli mıknatıs ve elektromıknatıs aynı kutup papuçları üzerinden birbirine etki etmektedir. Komuta bobininden geçen akımın yönüne göre papuçlar arasında oluşan manyetik alanın yönü değiştirilerek palet istenilen tarafa çekilir. Böylece palete bağlı kontaklar yardımıyla istenilen devreye akım verilir.

Palet bir yay gücüyle devamlı ortada tutulduğundan kutuplu bir rölenin sağa ve sola olmak üzere iki iş kontağı ve bir boş durumu  vardır.

Kutuplu röleler çok az çekme güçlerine (< 1mW) ihtiyaç duyduklarından ve çok hızlı devre bağladıklarından ( 1 saniyede 200 ve üzeri açma kapama), haberleşme tekniğinde sık sık kullanılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.