Elektrik Akımı Işık Etkisi

Floresan Lamba Devreleri

floresan lamba devreleri

Floresan lamba devreleri işletmede endüktif veya kapasitif balast kullanılma zorunluluğundan ötürü birkaç türde yapılır. Bu türler aşağıda detaylıca da anlatılacağı gibi şöyle sıralanır: Tekli endüktif floresan lamba devreleri, Çiftli endüktif floresan lamba devreleri, Tekli kapasitif floresan lamba devreleri, Duo devresi ve Trifaze devre.

Tekli endüktif florasan lamba devreleri

Lamba ve şok bobini şekilde görüldüğü gibidir. Her lambanın kendine özgü bir ışıması vardır. Tek tek devrelenmiş floresan lambalar şehir akımı frekansından dolayı stoboskopik etki yaratır. Bu etki özellikle hareket durumundaki cisimlerde kendini belirgin bir biçimde ortaya koyarak yanıltıcı oluşumlar uyandırmaktadır.tekli endüktif floresan lamba devresi

Stoboskopik etki: Üzerinde 4 dilim bulunan bir tekerleğin saniyede 25 devir yaptığını düşünelim. Buna göre tekerleğin her bir dilimi hizamızdan saniyenin yüzde birinde geçmiş olacaktır. Şehir akımı alternatif akım olduğundan (50 Hz) bu akıma bağlı bir floresan lamba gerçekte saniyenin yüzde birinde ışıldamakta ve sönmektedir. Ancak bu çok seri ışıldamalar ve sönmeler göz tarafından algılanamadığından , devamlı ışıldıyor görüntüsü verir. Bu floresan lamba saniyede 25 devir yapan tekerleği aydınlattığı zaman dilimler sanki duruyor yani tekerlek dönmüyor etkisi uyandırır. Bu oluşum stoboskopik etki olarak tanımlanır. Floresan lambaların stoboskopik etkisi bugün bazı teknik işlemler ile azaltılabilmektedir. Bunlar örneğin: duo devreleri ve lambaların ayrı ayrı üç fazdan beslenmesi işlemleridir.

Çiftli endüktif floresan lamba devreleriçift endüktif floresan lamba devresi

Bu devrede iki adet floresan lamba bir balast trafosu ile seri bağlanmıştır. Her lambanın kendine ait bir starteri bulunur. Bu devrede de stoboskopik etki ortaya çıkabilir. Çiftli endüktif devrelerde 220 V gerilim altında ancak, örneğin : 4, 6, 8, 15, 20 W gibi belirli güçteki lambalar kullanılır.

Tekli kapasitif floresan lamba devreleri

Bu devrede balast olarak bir şok bobini ve buna seri olarak kompanzasyon kondansatörü kullanılmıştır. Kondansatörün büyük kapasitif direnci nedeniyle akım ileridedir. Kapasitif devreler ancak endüktif bir şok ile birlikte kullanılabilirler (Duo devresi).tekli kapasitif devre

Bu devre çok özel hallerde uygulanır. Bazı ülkelerde elektrik sayaçları gece ve gündüz olmak üzere iki tarife üzerinden çalışmaktadır. Gecenin belirli bir saatinde santralden otomatik olarak 800 Hz lik bir impuls akımı şehir akımına (50 Hz) modüle edilerek yollanır. Böyle bir impuls çift tarifeli bir sayaca geldiğinde, içinde bulunan rezonans rölesini çalıştırarak sayacı gündüz tarifesinden gece tarifesine transfer eder. Bu oluşum otomatik olarak gece ve gündüz süregittiğinden abonenin bundan hiç haberi olmaz. Ancak endüktif devrelerdeki paralel kondansatör bu impulslere karşı bir kısa devre gösterdiğinden dengelenmesi (kompanzasyon) zorunlu olmaktadır. Bu nedenle kapasitif floresan devreleri kullanılmaktadır.

Duo devresi

Çift bir floresan devresindeki lambalardan biri kapasitif diğeri endüktif olarak seri devrelendiğinde şehir akımındaki faz kayması önlenmiş olur. Bunun sonucu güç faktörü yaklaşık 1 elde edilir. Ayrıca ışık dalgalanması büyük ölçüde giderilmiş olmaktadır.çiftli kapasitif floresan lamba devresi

Trifaze devre

Trifaze alternatif akım beslemesinde gerekli floresan lambalar 3 gruba ayrılır ve her grup ayrı ayrı 3 faza bağlanır. Trifaze alternatif akımdaki her bir faz akımı birbirine göre faz farklı olduğundan, bu devrelerde rahatsız edici ışık titreşimi oluşmaz. Güç faktörünün yüksek tutulması amacıyla her floresan grubu kendi aralarında birer endüktif ve birer kapasitif balast devresiyle donatılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.