Elektrik Akımı Manyetik Etkisi

Lenz Kuralı

Bir bisiklet dinamosu önce boşta çevirip sonra kutupları arasına bir lamba bağlanırsa, dönmenin zorlaştığı ve lambanın dinamoya bir fren gibi etki yaptığı anlaşılır. Bu oluşumun (Lenz Kuralı) nedeni şekil-1’den yararlanarak şöyle açıklanabilir.

Manyetik alan içinde hareket eden bir iletkene etkiyen karşı kuvvet, Lenz Kuralı
Manyetik alan içinde hareket eden bir iletkene etkiyen karşı kuvvet

Şekilde dinamo bobininin sadece bir iletkeni hareket halinde simgelenmiştir. Soldaki ilk şekilde hareketli iletken içinde bir gerilim endüklenir. Ortadaki şekilde bu iletkenin uçları birleştirilmiş ve üzerinden bir akım geçmektedir. Geçen akım sonucu iletken çevresinde bir manyetik alan oluşur. İletkenin hareket yönündeki manyetik alanı, mıknatısın manyetik alanı ile (ortadaki şekle göre) aynı yönde olduğundan, bu taraftaki alan çizgileri sıkışır ve sağdaki şekilde görüldüğü gibi iletkeni hareketin aksi yönünde itmek ister; yani bir karşı kuvvet uygular. lambanın bağlanmasıyla dinamonun zorlanması bu tür oluşan kuvvetlerin sonucudur.

Manyetik bir alan içinde hareketli ve akım geçiren bir iletkene etkiyen kuvvet Lenz kuralı ile tanımlanır.

Lenz kuralı:  Endüksiyon gerilimi nedeniyle oluşan bir akımın manyetik alanı, o endüksiyonu doğuran unsura karşı koyar. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.